Skip to the content

Širenje izvrsnosti i učešča

Specifični cilj ovog programa jeste puna eksploatacija i širenje rezultata i koristi od inovativno vođene ekonomije u svim zemljama članicama, u skladu sa principom izvrsnosti. Drugim riječima, ove akcije imaju za cilj da maksimiziraju i da daju indirektnu korist investicijama uloženim u istraživanje i inovativnost u ostalim segmentima programa Horizont 2020, koji će omogućiti evropskoj oblasti istraživanja da funkcioniše na jednostavniji i homogeniji način dozvoljavajući optimizaciju pojedinačnih prednosti zemalja članica EU. Ovo je veoma bitno iz razloga što je uočeno da su putevi ekonomskog rasta, razvoja i konkurentnosti usko povezani sa veličinom investicija u istraživanje i razvoj.

Kako bi se pravilno adresirali ovi izazovi, ovim programom se uvode posebne mjere na širenju izvrsnosti i učešća posebno prema zemljama članicama koje nisu uspješne u istraživanju i inovativnosti, a u skladu sa novom kohezionom politikom za programirani period 2014-2020.

Ovaj program se realizuje kroz različite akcije:

  • Akcija udruživanja (Teaming action) – Ove akcije predstavljaju oblik udruživanja naprednih istraživačkih institucija sa manje uspješnim institucijama, agencijama, udruženjima ili regionima radi kreiranja ili nadgradnje postojećih centara izvrsnosti. Ovo je nova stavka u okvirnim programima koja treba da osigura mogućnosti uključivanja manje uspješnih u potencijalno kvalitetna partnerstva i nove oblike saradnje. Na ovaj način manje uspješni mogu da prenesu znanja i prakse sa iskusnijih i uspješnijih institucija organizovanjem zajedničkih projekata od obostranog interesa i uspostavljanjem dugoročne saradnje. Prvi korak je uspostavljanje zdravog biznis plana na kojem bi počivala buduća saradnja takvog centra za koji se daje iznos od 500.000 evra po projektu. Ukoliko biznis plan zadovolji evaluaciju, u narednom koraku radi se višemilionskim grantovima zavisno od tipa saradnje i broja uključenih institucija.
  • Bilateralno udruživanje (Twinning action) – Ove akcije predstavljaju kratkoročna partnerstva s ciljem unapređenja znanja i vještina manje iskusnih institucija. Definišu se za određenu oblast istraživanja i provode na iskusnijoj instituciji uz učešče najmanje dvije vodeće institucije u Evropi. Twinning akcije su veoma poželjne za institucije sa veoma malo ili bez iskustva u realizaciji projekata iz okvirnih programa, budući da se na ovaj način mogu ojačati kapaciteti te institucije za referentnost i kvalitetno učešće u istraživačkim projektima.
  • ERA Predsjedsjedavajući (ERA Chairs) – Ova akcija je počela kao pilot u Okvirnom programu 7 i bila je veoma dobro prihvaćena od strane institucija. Čak je i jedna BiH institucija prijavila projekat u ovoj akciji tokom pilot faze u FP7, ali na žalost njihov prijedlog nije finansiran. Naime, ova šema ima za cilj da omogući istraživačkim institucijama da privuku visoko kvalitetan i uspješan istraživački kadar, bilo da se radi o stranim istraživačima ili istraživačima iz dijaspore, kako bi se načinile strukturne i kvalitativne promjene radi postizanja istraživačke izvrsnosti institucije u određenoj istraživačkoj oblasti. Suština je angažovati kvalitetnog stručnjaka sa jakom reputacijom i referencama čiji bi zadatak bio da od postojećeg i novo angažovanog osoblja kreira tim istraživača koji bi svojim djelovanjem poboljšali istraživačke kapacitete i uslove za istraživanje na instituciji. ERA Predsjedavajući se bira na osnovu javnog poziva usmjerenog prema inostranim istraživačima.
  • Politička podrška (Policy Support Facility) – predstavlja akciju koja je okrenuta prema donosiocima odluka na nacionalnom ili regionalnom nivou s ciljem da poboljša ili kreira, implementira i ocijeni nacionalne ili regionalne politike u oblasti istraživanja i inovativnosti. Provodi se na dobrovoljnoj bazi putem savjetovanja sa iskusnim ekspertima koji ovim vlastima daju potrebno znanje, uvid u međunarodna iskustva, metodologije i alate za sprovođenje politika kao i namjenske savjete za poboljšanje ovih politika.
  • Podrška pristupu međunarodnim mrežama istraživačke i inovativne izvrsnosti (Supporting access to international networks for excellent researchers and innovators) - Ovom akcijom se finansiraju istraživačke institucije kojima nedostaje uključenost u evropske i međunarodne istraživačke mreže. Jedna od takvih mreža je i COST koja je ustanovljena još davne 1971. godine u svrhu povezivanja institucija radi ostvarivanja naučne i istraživačke saradnje.
  • Jačanje strukture nacionalnih kontakt tačaka (Strengthening NCPs) – Ovom akcijom se finansiraju projekti internog osposobljavanja nacionalnih kontakt tačaka (NCP) u ovoj oblasti kako bi kvalitetnije pružali usluge klijentima kao i radi osiguranja tehničke podrške aplikantima. Ovo su namjenski projekti pa se u njima ne mogu pojavljivati institucije koje nisu domaćin ovoj NCP. Slična praksa se primjenjuje i u drugim tematskim programima (npr. MSCA, ERIs)

NCP Sistem BiH

Razvojem Sistema državnih kontakt tačaka (National Contact Points – NCP) pruža se podrška, BiH istraživačima i istraživačkim institucijama, pri uključivanju u najveći evropski fond za istraživanje i tehnološki razvoj – Okvirni program Evropske unije za istraživanje i tehnološki razvoj (European Framework Programme for RTD – FP).